Pólland

Nú sitjum við í lest sem brunar um kaldar og hrímaðar sléttur Póllands á leið frá Gdansk til Poznan. Við erum búin að dvelja í góðu yfirlæti hjá Önnu Podhajsku, sem lengi kenndi á Akureyri. Hún er búin að byggja heilt skólahús fyrir Suzukiskólann sinn, þar sem eru yfir 200 nemendur á fiðlu, selló, flautu og píanó. Þar að auki er hún með fjöldan allan af fiðlukennurum í þjálfun, eða um 40 talsins. Þvílíkur dugnaður. Lilja var að aðstoða við kennaranámskeið og síðan var námskeið fyrir nemendur um helgina. Við gistum á efstu hæð skólans en þar eru gistiherbergi fyrir gestakennara, niðri er líka eldhús. Jólaskraut og jólatré standa enn uppi; samkvæmt pólskum kaþólskum sið eru jólin þangað til 2. febrúar! Eitt kvöldið var einmitt safnast samana, börn foreldrar og kennaranemar, einmitt saman til að syngja og spila saman jólalögin í síðasta sinn. Mjög gaman og mikil stemning, pólsku jólalögin eru mörg hver hin fegurstu.

Í gær fóru Anna og Marek maðurinn hennar, sem er prófessor við Tónlistarakademíuna í Gdansk í skoðunaferð um gamla bæinn í Gdansk, sem skartar íðilfögrum gömlum byggingum.Það er að segja nýjum gömlum, því stóran hluta þeirra þurfti að endurbyggja eftir seinna stríð þar sem Rússar skemmtu sér við að eyðileggja bæinn í stríðslok eftir að Þjóðverjar voru farnir heim. Við sáum meðal annars Gamla pósthúsið þar sem óbreyttir starfsmenn börðust til síðasta manns við herlið Þjóðverja; allir voru þeir að lokum teknir af lífi. Við sáum tvær merkilegar kirkjur, aðra þar sem samstöðuhreyfingin átti rætur sínar, og einnig biskupskirkjuna sem er afburð fögur að innan. Þar er fornt og merkilegt orgel skrýtt ótal englum með lúðra, sem fara á stjá þegar leikið er á orgelið.

Einnig fóru við í heimsókn í Tónlistarakademíuna. Hún er búin að vera í um 10 ár á núverandi stað, byggingin er falleg innan og aðstæður þar og aðbúnaður allur eins og best verður á kosið með rúmgóðum og persónulegum kennsluherbergjum og myndarlegum tónleikasal. Prófessarar við Akademíuna eru líka mjög vel launaðir miðað við það sem gerist og gengur í Póllandi og vinnuskyldan fremur viðráðanleg.

Í Poznan biðum við í hálfan dag á milli lesta. Einn kennaraneminn af námskeiðinu tók okkur heim og gaf okkur vel að borða, fékk smáspilatíma hjá Lilju fiðlukennara, og nú brunum við í lest sem leið liggur til Berlínar.

Enn á ný í Berlín...

Eftir að til Berlínar var komið, hófst hið reglubundna líf aftur. Sofa, vakna, lesa, læra, æfa sig, skoða hvað er um að vera í háskólunum og í tónleikasölum Berlínar, fara út að hreyfa sig, borða hollan mat!

Annars fór annar dagurinn í hjólaviðgerðir, þurfti að skipta um framdekkið hjá mér, það var orðið hættulega bólgið á köflum! Fór með hjólið hennar Lilju til viðgerðarmanns í götunni (það finnst allt í götunni sem á þarf að halda!) og lét gera við gírana. Ómögulegt að vera alltaf í sama gír!

Daginn eftir fór svo undirritaður í hjólaferð og fann heljarstóran flóamarkað sem opinn er alla daga, og antik verslun. Fann þar merkilega bók um “húskonserta” í Berlín. Keypti hana á hálfa evru og aðra til eftir Alistair Machleen á sama verði. Víða hægt að gera góð kaup. Á heimleiðinni rakst ég á Íslandsstræti, og hjólaði það á enda, en sannast sagna fannst mér nafnið það fallegasta við götuna! Þarna er heilt hverfi þar sem allar götur eru kenndar við lönd og borgir í Skandinavíu.

Meðal helstu viðburða sem við höfum sótt nýlega voru tónleikar í Fílharmoníunni þar sem Christian Tetchlaff lék einleik í fiðukonserti eftir Sjostakovíts. Frábær fiðluleikur og aukalagið (Sarabande í d-moll eftir Bach) var svo fallega leikið að við stóðum á öndinni! Einnig fórum við á nemendatónleika í Béla Bartok tónlistarskólanum sem er svona venjulegur tónlistarskóli, (vorum ekkert yfir okkur hrifin) og einnig í Julius Stern stofnunina sem er tengd UDK háskólanum og með kennurum þaðan og undirbýr afburðatónlistarnemendur undir háskólnám. Þar var allt annar bragur á, nemendur allt niður í 12 ára gamlir, alveg frábærir flytjendur. Hér er líka til tónlistarmenntaskóli sem gegnir sama hlutverki, þannig að möguleikar til tónlistarnáms eru fjölbreyttir, en líka mjög vel gert við þá sem hafa áhuga og metnað til að ná langt.

Einnig má nefna tónleika þar sem leikið var á hammerflügel, sembal, orgelpósitíf og rafmagnshljómborð. Fluttar voru litlar prelúdíur eftir Bach, ásamt öllum inventionum og sinfonium fyrir hljómborð. Mjög skemmtilegt, stundum var bætt við fylgibassa meðleik, og öll þessi mismunandi hljóðfæri og hljómblær skapaði spennu og fjölbreytni í flutningi. Þessir tónleikar voru í Friedenauer Kammersal, en þar eru ýmis gömul hljómborðshljóðfæri, einskonar vísir að safni virðist vera. Síðan hef ég fylst með einkakennslu og masterklassa hjá prófessor Klaus Hellwig. Einnig meðleikurum í Hanns Eisler, mjög áhugavert. Lilja fór að skoða nemendur hjá Kolja Blacher, en hún hefur líka verið upptekin við að undirbúa fyrir Póllandsferðina en þar erum við einmitt þegar þetta er ritað, meira um það í næsta pistli.

Eftir hátíðir...

Það hefur verið hljótt um bloggið um nokkurt skeið, skal nú úr því bætt!

Eftir jólaofátið heima á Fróni flugum við hjónin til London og dvöldum þar hjá góðum vinum frá Spáni, fiðlukennaranum Claudio og sambýliskonu hans Raquel. Hann hafði skipulagt helgarnámskeið fyrir nemendur og kennara, nefnt Scherzo, og fékk okkur til að aðstoða; mig með meðleik og Lilju með hópkennslu. Einnig þuftum við að halda fyrirlestur á kennarahluta námskeiðsins. Claudio kennir kennslufræði í háskóla á Spáni og meðal nemenda þar er mikill áhugi og margir komu til London til að taka þátt. Margir nemenda hans eru nú í Suzukikennaranámi í London. Claudio sjálfur er í þann veginn að fara að verja doktorsritgerð við Háskólann í Birmingham þar sem hann ber saman strengjakennslu samkvæmt aðferðum Suzuki, Paul Rolland og Kato Havas.  

Fyrirlestur minn var um Suzukikennara sem eru fjölmennastir á Íslandi miðað við höfðatölu og áhrif suzukikennslu á tónlistarlífið. Lilja ræddi um þróun og kennslu suzukinemenda upp að háskólastigi. Við vorum búin að útbúa heilmiklar glærusýningar, en um leið og Lilja átti að fara hefja sinn fyrirlestur dó tölvan en við höfðum komið með eigin fartölvu til að tryggja að ekkert gæti nú farið úrskeiðis! Lilja varð því að gjöra svo vel að flytja fyrirlesturinn án glæranna. Um leið og fyrirlestrinum lauk jafnaði tölvan sig og fór í gang! Mér létti stórum því ég var með fullt af tölfræði á myndrænu formi, og tölvan var til friðs meðan ég flutti minn fyrirlestur. Fyrsta skipti sem við hjónin flytjum fyrirlestra á enskri tungu.

Dvöl okkar hjá spænsku vinunum var fyrir utan vinnuna framhald á jólunum, þau gerðu þvílíkt vel við okkur í mat og drykk.  Okkur fannst við orðin nokkuð framþung þegar við loks komum til Berlínar. Við demdum okkur því í grænmetið og að hjóla og ganga á hverjum degi!  Sem betur fer var snjórinn farinn.

Veðurfregnir

Nú ætla ég að fjalla um veðrið, eins og gert er í öllum alvöru dagbókum. Faðir minn heitinn sem var fæddur fyrir 100 árum skrifaði dagbók árið árið 1925. Fyrsti janúar hefst svo: „Norðaustan hríð og renningur. Mikil fönn komin“  Hver færsla hefst síðan á veðurlýsingu: „Kjurt og nokkuð bjartur fyrri partinn, hríðaði dálítið sunnan seinni partinn“  eða: „Rigning um stund í kvöld. Í nótt var sunnan ofsi, ýmis konar veður í dag, stillt oftast, hríð um stund.“  Gaman að sjá hvernig málnotkunin hefur breyst. Sumt er nánast fyndið í okkar eyrum. Þeir sem fóru í bæinn (til Akureyrar) „fóru yfir um“. Fólk sem kom í heimsókn í sveitina kom „að handan“.  

En að veðrinu í Berlín; hér var um daginn svo kalt að nísti í gegn um merg og bein. Tveim dögum síðar var kominn snjór, 15 stiga frost og hvít jörð. Við létum það nú ekki aftra okkur að fara úr húsi, en klæddum okkur í föðurland og flíspeysur. Lilja fór í gefjunargærukápuna góðu sem hún erfði eftir Ingu tengdamömmu, og svo komu Rússahúfurnar góðu sem við fengum í gjöf frá nemendum okkar í Hveragerði sér vel. Fórum í Hanns Eisler Tónlistarháskólann að fylgjast með barokknámskeiði Kristínar von der Goltz, komum síðan við á jólamarkaðnum og fengum okkur „glühwein“ með rommi út í. Það yljaði vel!

Námskeiðið frestaðist reyndar um nokkra klukkutíma vegna samgönguerfiðleika. Við ætluðum líka að taka „hringlestina“ í óperuna í dag, en hún kom ekki. Urðum að taka aðra lest. Rúturnar sem aka í stað lestanna þar sem viðgerð stendur yfir koma líka stundum og stundum ekki. Þegar þær loksins koma eru þær gjarna svoleiðis stappaðar af fólki að okkur finnst við vera eins og síld í tunnu. Það er þó skárra að vetri til heldur en á sumrin þegar allir eru sveittir! Betra loft!

Tónleikar á tónleika ofan...

Við erum búin að fara á svo marga góða tónleika undanfarið að það hálfa væri nóg! Það er hins vegar dálítið hlægilegt að á hverjum tónleikum sem við förum á tökum við nokkra bæklinga með okkur heima um aðra tónleika og tónleikaraðir næstu daga og mánuði. Við erum komin með þvílík kynstur af bæklingum  að það er ekki hlægilegt! Það liggur við að það sé full vinna að fylgjast með því öllu því sem við missum af!

Af tónleikum sem við höfum sótt standa standa þrennir uppúr. Við hlustuðum til dæmis nýlega á Isabellu Faust leika sónötur og partítur fyrir einleiksfiðlu eftir Bach af miklu listfengi. Tónleikar með fiðluleikaranum Janine Janson ásamt píanóleikaranum Itmar Golan voru frábærir, píanistinn brilleraði til dæmis algerlega í sónötu Ravels!
Þá fór ég á tónleika með Hélène Grimaud, hún er kröftug kona og hinn mesti virtúós, komst á þvílíkt flug í h-moll píanósónötu Frans Liszt að maður var gersamlega bergnuminn. Auk þess heyrðum við mjög áhrifamikla túlkun á píanótríói Shostakovich í gær, á stofutónleikum á fiðluverkstæði, þar sem boðið var upp á snarl, vín og osta á eftir. Afar notalegt!

Allegro - heima og heiman!

Allegro Suzukitónlistarskólinn er okkar kær vinnustaður allt frá því við stofnuðum hann með dyggri hjálp foreldra og kennara. Nafnið Allegro þótti hafa alþjóðlega skírskotun, auk þess að merkja hratt og fjörlegt, sem okkur líkaði vel. Við vissum ekki þá hve margir ólíkir aðilar hafa tekið þetta nafn upp á arma sína. Fyrir nokkrum árum fundum við kaffihúsið Allegro í Píran í Slóveníu. Það er líka nótnafyrirtæki á netinu kennt við Allegro. Á námskeiði í Póllandi fundum við súkkulaði sem hét Allegro. Foreldrar keyptu nokkuð af þessu eðalsúkkulaði og buðu að smakka á 10 ára afmæli skólans. Á dögunum áttum við viðkomu í Prag á leið frá Ljubljana eftir velheppnað píanókennaraþing. Okkur fannst við hæfi að láta eftir okkur að fara fínt út að borða svona einu sinni, og hófum leit að fínum veitingahúsum. Viti menn, við fundum besta veitingastað Tékklands eftir nokkra leit. Hvað hét hann? Auðvitað ALLEGRO!

Kalkipappír...

Þegar ég var lítill drengur notaði faðir minn kalkipappír þegar hann skrifaði kvittanir, en hann sinnti þá ýmsum trúnaðarstörfum og þurfti að eiga afrit fyrir bókhaldið. Það var mikið sport að fá að komast yfir gamlan kalkipappír og pappírsblöð og fá að pikka aðeins á gömlu ritvélina hans pabba, með kalkipappír! Í dag sá ég aftur kalkipappír - um það bil 40 árum síðar! Á lestarstöðinni í Zagreb í Króatíu. Þeir hafa ekki gleymt gömlum vinnubrögðum þar. Þegar búið var að senda mig úr farmiðaglugganum á næsta gang í upplýsingagluggann til að vita hvænær lestin færi, og þaðan aftur í farmiðagluggann til að kaupa miðann, þá voru gefnir út fyrir okkur tveir farmiðar. Þeir voru  handskrifaðir - með kalkipappír undir, rifnir úr blokkinni og afritin sátu eftir. Fumritið var síðan stimplað, ekki bara einu sinni, heldur þrisvar. Síðan þegar við vorum komin í lestina frá Zagreb til Ljúbljana voru miðarnir stimplaðir aftur. Við fengum líka fullt af stimplum í vegabréfin, inn í landið með mynd af flugvél, út úr landinu með mynd af lest, og svo rétt á eftir inn í næsta land, með mynd af lest. Það hlýtur að vera mikil velta hjá stimplaframleiðendum í fyrrum Júgóslavíu!

Við erum sem sagt núna í Ljúbljana Slóveníu til að fylgjast með ráðstefnu Evrópskra Píanókennara.