Kalkipappír...

Þegar ég var lítill drengur notaði faðir minn kalkipappír þegar hann skrifaði kvittanir, en hann sinnti þá ýmsum trúnaðarstörfum og þurfti að eiga afrit fyrir bókhaldið. Það var mikið sport að fá að komast yfir gamlan kalkipappír og pappírsblöð og fá að pikka aðeins á gömlu ritvélina hans pabba, með kalkipappír! Í dag sá ég aftur kalkipappír - um það bil 40 árum síðar! Á lestarstöðinni í Zagreb í Króatíu. Þeir hafa ekki gleymt gömlum vinnubrögðum þar. Þegar búið var að senda mig úr farmiðaglugganum á næsta gang í upplýsingagluggann til að vita hvænær lestin færi, og þaðan aftur í farmiðagluggann til að kaupa miðann, þá voru gefnir út fyrir okkur tveir farmiðar. Þeir voru  handskrifaðir - með kalkipappír undir, rifnir úr blokkinni og afritin sátu eftir. Fumritið var síðan stimplað, ekki bara einu sinni, heldur þrisvar. Síðan þegar við vorum komin í lestina frá Zagreb til Ljúbljana voru miðarnir stimplaðir aftur. Við fengum líka fullt af stimplum í vegabréfin, inn í landið með mynd af flugvél, út úr landinu með mynd af lest, og svo rétt á eftir inn í næsta land, með mynd af lest. Það hlýtur að vera mikil velta hjá stimplaframleiðendum í fyrrum Júgóslavíu!

Við erum sem sagt núna í Ljúbljana Slóveníu til að fylgjast með ráðstefnu Evrópskra Píanókennara.

Þá er önnur vika Berlínardvalarinnar langt liðin. Þýskar sagnir, samsettar og ósamsettar, forsetningar, mismunandi föll, ný orð, allt komið í graut í kollinum á okkur! Við hjólum í ca 40 mínútur á hverjum morgni í skólann; “Sprachenatelier” sem er fínn skóli, ekki of margir í bekk (12) líflegur og skemmtilegur kennari og frábærir bekkjarfélagar. Þar að auki bætast við menningarferðir á vegum skólans í hverri viku, í dag fórum við eftir skóla að skoða nútímalistaverk í byggingum Allianz tryggingafélagsins. Þvílíkar víðáttur – langir gangar og margar hæðir – þarna vinna núna um 1600 manns en áður um 4000. Það er kreppa víðar en á Íslandi! En á hverjum einasta gangi eru listaverk, myndir og málverk, skúlptúrar og skreytingar, jafnvel blönduð verk með hljóðum. Hvað skyldi þetta allt hafa kostað? Vonandi hafa listamennirnir alla vega fengið vel borgað fyrir vinnuna sína! Annan laugardag í hverjum mánuði er ávalt ókeypis leiðsögn um bygginguna til að skoða listaverkin. 

Þýskar flæðir út um eyrun á okkur, betra væri að meira flæddi úr munninum! Við erum orðin þreytt og farin að hlakka til helgarinnar, að geta sofið út!

Sunnudagur

Á sunnudaginn var fórum við hjónin út í Múrgarð (Mauerpark) á flóamarkaðinn og keyptum okkur tvö reiðhjól fyrir lítinn pening. Við ætlum að slá tvær flugur í einu höggi, stunda ókeypis líkamsrækt við að koma okkur á milli staða, og spara lestarkostnað! Síðdegis fórum við síðan á tónleika í Fílharmóníunni (á hjólum að sjálfsögðu) til að hlusta á alla Brandenburgarkonsertana í flutningi Akamus (Akademie für alte Musik, Berlin) Það var virkilega gaman, flutningur sveitarinnar léttur og lifandi, sannkölluð barrokk sveifla. Síðan var farið út að snæða pizzu með okkar elskulegu dóttur, en hún bauð okkur á tónleikana. Hún er búin að vera að spila með hljómsveitinni af og til, og stundum í leiðandi hlutverki.

Glæsilegur píanóleikari

Í síðustu viku fór ég á tónleika í Konsert Haus við Gendarmenmarkt. Þar lék á slaghörpuna Martin Stadtfeld, sem vann fyrstu verðlaun píanóleikara í Bach keppninni í Leipzig árið 2002. Hann hefur þegar tekið upp nokkra geisladiska og er á samning hjá Sony. Leikur Martins var ahð mörgu leiti stórkostlegur, sumu leiti virkar hann eins og arftaki Glenn Gould, hann situr mjög lágt við hljóðfærið, það voru grunsamlega stuttir fætur undir píanóbekknum, en hins vegar ógnarlangir fætur undir píanóleikaranum! Hann hefur ótrúlegt vald yfir áslætti og ritma, en það sem hreif einkum var hve örveikt hann gat spilað, með dúnmjúkum áslætti, hljómburður salarins skilaði þessum undurmjúka hljómi síðan þannig að unun var á hlýða. Efniskráin hófst á enskri svítu, en í kjölfarið fylgdi umritun Rachmaninoffs á Bach og umritanir Liszt á verkum Wagners ásamt frumsömdum verkum Rachmaninoffs. Útsetningarnar á Wagner voru ótrúlega litríkar í höndum píanóleikarans. Efnisskrána geta annars áhugasamir skoðað hér.

http://kulturserver-berlin.de/home/konzerthausparser/home/konzerthausparser/G8_07_10_10_web.pdf

og heimsíðu Martins hér: http://www.martinstadtfeld.de/ auk þess sem finna má einhverja myndbúta á youtube.

Komin til Berlínar

Þá erum við hjónin komin til Berlínar, fyrsti dagur dvalarinnar langt liðinn og við búin að koma okkur vel fyrir í litlu íbúðinni. Í flugvélinni á leiðinni las ég tvær ágætar greinar í ISSTIP Journal, sem er blað alþjóðlegs félags sem rannsakar heilsuvandamál tónlistamanna. Önnur greinin var eftir finnska altsöngkonu og kennara sem skrifaði um hvernig söngvarar þyrftu að forðast óþarfa vöðvaspennu, og forðast meðvitaða stjórn á öndun, og hvernig hugur og líkami starfa saman. Líka um hvernig þeir starfa stundum ekki saman - það er að segja hvernig óæskilegar hugsanir og ofstýring getur fyrir skemmt fyrir söngvurum á sviði. "Einbeittu þér að því að ljóðinu og tónlistinni, láttu þau um að ná valdi á þér, og þú munt um leið ná valdi á áheyrendum" segir frúin!

Hin greinin var um vandamál píanóleikara, og þar kom Glenn Gould við sögu en ég var einmitt nýbúinn að sjá um hann kvikmynd á RIFF kvikmyndahatíðinni. Þar er sögð saga af því þegar píanóstillari Steinway fyrirtækisins klappaði kumpánlega á öxl píanóleikarans eftir að þeir höfðu eftir smárimmu orðið ásattir um létta áslátt flygils nokkurs. Herra Gould tók þetta ekki sem vingjarnlegt klapp, heldur ástæðu mikils sársauka í öxlum sem hrjáði hann skömmu síðar; hann lögsótti fyrirtækið og tókst að ná af því verulegum fjárhæðum! Hann var ekkert á því að breyta tækni eða hvernig hann sat við hljóðfærið - en að því er virðist skapaði hvort tveggja honum veruleg vandræði. Einnig var komið inná í greininni líkamleg viðbrögð streitu sem koma m.a. fram í munnþurrki, köldum fingrum og stundum svita sem geta verið verulega til trafala hjá taugaspenntum píanóleikarum, en hafi komið að góðu gagni i fornöld í frumskóginum. Ég hafði einmitt nýlega lesið að nauðgara hafi verið dæmt í hag vegna þess að fórnarlambið hafi ekki æpt og barist á móti.  Þar ku vera að verki gömul taugaviðbrögð, fórnarlambið frýs og æmtir hvorki né skræmti.  Það var mjög gott í frumskóginum þegar villidýr voru á sveimi  sem voru næm fyrir hreyfingu, en er ekki jafngott gagnvart nútíma villidýrum og dómstólum! Mikið er mannskepnan sein að þróast og aðlagast aðstæðum!

En Berlín tók á móti okkur með 15 gráðu hita og myrkri, og dóttir okkar með súkkulaði og rauðvíni! Í dag fórum við svo að skrá okkur á þýskunámskeið í Volkshochschule, en það fór ekki betur en svo að samkvæmt prófi vorum við svo góð (eða slök) að ekkert námskeið passaði okkur fyrr en í janúar! Þurfum að leita á önnur mið á morgun. Svo þarf að finna píanó...