Veðurfregnir

Nú ætla ég að fjalla um veðrið, eins og gert er í öllum alvöru dagbókum. Faðir minn heitinn sem var fæddur fyrir 100 árum skrifaði dagbók árið árið 1925. Fyrsti janúar hefst svo: „Norðaustan hríð og renningur. Mikil fönn komin“  Hver færsla hefst síðan á veðurlýsingu: „Kjurt og nokkuð bjartur fyrri partinn, hríðaði dálítið sunnan seinni partinn“  eða: „Rigning um stund í kvöld. Í nótt var sunnan ofsi, ýmis konar veður í dag, stillt oftast, hríð um stund.“  Gaman að sjá hvernig málnotkunin hefur breyst. Sumt er nánast fyndið í okkar eyrum. Þeir sem fóru í bæinn (til Akureyrar) „fóru yfir um“. Fólk sem kom í heimsókn í sveitina kom „að handan“.  

En að veðrinu í Berlín; hér var um daginn svo kalt að nísti í gegn um merg og bein. Tveim dögum síðar var kominn snjór, 15 stiga frost og hvít jörð. Við létum það nú ekki aftra okkur að fara úr húsi, en klæddum okkur í föðurland og flíspeysur. Lilja fór í gefjunargærukápuna góðu sem hún erfði eftir Ingu tengdamömmu, og svo komu Rússahúfurnar góðu sem við fengum í gjöf frá nemendum okkar í Hveragerði sér vel. Fórum í Hanns Eisler Tónlistarháskólann að fylgjast með barokknámskeiði Kristínar von der Goltz, komum síðan við á jólamarkaðnum og fengum okkur „glühwein“ með rommi út í. Það yljaði vel!

Námskeiðið frestaðist reyndar um nokkra klukkutíma vegna samgönguerfiðleika. Við ætluðum líka að taka „hringlestina“ í óperuna í dag, en hún kom ekki. Urðum að taka aðra lest. Rúturnar sem aka í stað lestanna þar sem viðgerð stendur yfir koma líka stundum og stundum ekki. Þegar þær loksins koma eru þær gjarna svoleiðis stappaðar af fólki að okkur finnst við vera eins og síld í tunnu. Það er þó skárra að vetri til heldur en á sumrin þegar allir eru sveittir! Betra loft!

Tónleikar á tónleika ofan...

Við erum búin að fara á svo marga góða tónleika undanfarið að það hálfa væri nóg! Það er hins vegar dálítið hlægilegt að á hverjum tónleikum sem við förum á tökum við nokkra bæklinga með okkur heima um aðra tónleika og tónleikaraðir næstu daga og mánuði. Við erum komin með þvílík kynstur af bæklingum  að það er ekki hlægilegt! Það liggur við að það sé full vinna að fylgjast með því öllu því sem við missum af!

Af tónleikum sem við höfum sótt standa standa þrennir uppúr. Við hlustuðum til dæmis nýlega á Isabellu Faust leika sónötur og partítur fyrir einleiksfiðlu eftir Bach af miklu listfengi. Tónleikar með fiðluleikaranum Janine Janson ásamt píanóleikaranum Itmar Golan voru frábærir, píanistinn brilleraði til dæmis algerlega í sónötu Ravels!
Þá fór ég á tónleika með Hélène Grimaud, hún er kröftug kona og hinn mesti virtúós, komst á þvílíkt flug í h-moll píanósónötu Frans Liszt að maður var gersamlega bergnuminn. Auk þess heyrðum við mjög áhrifamikla túlkun á píanótríói Shostakovich í gær, á stofutónleikum á fiðluverkstæði, þar sem boðið var upp á snarl, vín og osta á eftir. Afar notalegt!

Allegro - heima og heiman!

Allegro Suzukitónlistarskólinn er okkar kær vinnustaður allt frá því við stofnuðum hann með dyggri hjálp foreldra og kennara. Nafnið Allegro þótti hafa alþjóðlega skírskotun, auk þess að merkja hratt og fjörlegt, sem okkur líkaði vel. Við vissum ekki þá hve margir ólíkir aðilar hafa tekið þetta nafn upp á arma sína. Fyrir nokkrum árum fundum við kaffihúsið Allegro í Píran í Slóveníu. Það er líka nótnafyrirtæki á netinu kennt við Allegro. Á námskeiði í Póllandi fundum við súkkulaði sem hét Allegro. Foreldrar keyptu nokkuð af þessu eðalsúkkulaði og buðu að smakka á 10 ára afmæli skólans. Á dögunum áttum við viðkomu í Prag á leið frá Ljubljana eftir velheppnað píanókennaraþing. Okkur fannst við hæfi að láta eftir okkur að fara fínt út að borða svona einu sinni, og hófum leit að fínum veitingahúsum. Viti menn, við fundum besta veitingastað Tékklands eftir nokkra leit. Hvað hét hann? Auðvitað ALLEGRO!

Kalkipappír...

Þegar ég var lítill drengur notaði faðir minn kalkipappír þegar hann skrifaði kvittanir, en hann sinnti þá ýmsum trúnaðarstörfum og þurfti að eiga afrit fyrir bókhaldið. Það var mikið sport að fá að komast yfir gamlan kalkipappír og pappírsblöð og fá að pikka aðeins á gömlu ritvélina hans pabba, með kalkipappír! Í dag sá ég aftur kalkipappír - um það bil 40 árum síðar! Á lestarstöðinni í Zagreb í Króatíu. Þeir hafa ekki gleymt gömlum vinnubrögðum þar. Þegar búið var að senda mig úr farmiðaglugganum á næsta gang í upplýsingagluggann til að vita hvænær lestin færi, og þaðan aftur í farmiðagluggann til að kaupa miðann, þá voru gefnir út fyrir okkur tveir farmiðar. Þeir voru  handskrifaðir - með kalkipappír undir, rifnir úr blokkinni og afritin sátu eftir. Fumritið var síðan stimplað, ekki bara einu sinni, heldur þrisvar. Síðan þegar við vorum komin í lestina frá Zagreb til Ljúbljana voru miðarnir stimplaðir aftur. Við fengum líka fullt af stimplum í vegabréfin, inn í landið með mynd af flugvél, út úr landinu með mynd af lest, og svo rétt á eftir inn í næsta land, með mynd af lest. Það hlýtur að vera mikil velta hjá stimplaframleiðendum í fyrrum Júgóslavíu!

Við erum sem sagt núna í Ljúbljana Slóveníu til að fylgjast með ráðstefnu Evrópskra Píanókennara.

Þá er önnur vika Berlínardvalarinnar langt liðin. Þýskar sagnir, samsettar og ósamsettar, forsetningar, mismunandi föll, ný orð, allt komið í graut í kollinum á okkur! Við hjólum í ca 40 mínútur á hverjum morgni í skólann; “Sprachenatelier” sem er fínn skóli, ekki of margir í bekk (12) líflegur og skemmtilegur kennari og frábærir bekkjarfélagar. Þar að auki bætast við menningarferðir á vegum skólans í hverri viku, í dag fórum við eftir skóla að skoða nútímalistaverk í byggingum Allianz tryggingafélagsins. Þvílíkar víðáttur – langir gangar og margar hæðir – þarna vinna núna um 1600 manns en áður um 4000. Það er kreppa víðar en á Íslandi! En á hverjum einasta gangi eru listaverk, myndir og málverk, skúlptúrar og skreytingar, jafnvel blönduð verk með hljóðum. Hvað skyldi þetta allt hafa kostað? Vonandi hafa listamennirnir alla vega fengið vel borgað fyrir vinnuna sína! Annan laugardag í hverjum mánuði er ávalt ókeypis leiðsögn um bygginguna til að skoða listaverkin. 

Þýskar flæðir út um eyrun á okkur, betra væri að meira flæddi úr munninum! Við erum orðin þreytt og farin að hlakka til helgarinnar, að geta sofið út!

Sunnudagur

Á sunnudaginn var fórum við hjónin út í Múrgarð (Mauerpark) á flóamarkaðinn og keyptum okkur tvö reiðhjól fyrir lítinn pening. Við ætlum að slá tvær flugur í einu höggi, stunda ókeypis líkamsrækt við að koma okkur á milli staða, og spara lestarkostnað! Síðdegis fórum við síðan á tónleika í Fílharmóníunni (á hjólum að sjálfsögðu) til að hlusta á alla Brandenburgarkonsertana í flutningi Akamus (Akademie für alte Musik, Berlin) Það var virkilega gaman, flutningur sveitarinnar léttur og lifandi, sannkölluð barrokk sveifla. Síðan var farið út að snæða pizzu með okkar elskulegu dóttur, en hún bauð okkur á tónleikana. Hún er búin að vera að spila með hljómsveitinni af og til, og stundum í leiðandi hlutverki.

Glæsilegur píanóleikari

Í síðustu viku fór ég á tónleika í Konsert Haus við Gendarmenmarkt. Þar lék á slaghörpuna Martin Stadtfeld, sem vann fyrstu verðlaun píanóleikara í Bach keppninni í Leipzig árið 2002. Hann hefur þegar tekið upp nokkra geisladiska og er á samning hjá Sony. Leikur Martins var ahð mörgu leiti stórkostlegur, sumu leiti virkar hann eins og arftaki Glenn Gould, hann situr mjög lágt við hljóðfærið, það voru grunsamlega stuttir fætur undir píanóbekknum, en hins vegar ógnarlangir fætur undir píanóleikaranum! Hann hefur ótrúlegt vald yfir áslætti og ritma, en það sem hreif einkum var hve örveikt hann gat spilað, með dúnmjúkum áslætti, hljómburður salarins skilaði þessum undurmjúka hljómi síðan þannig að unun var á hlýða. Efniskráin hófst á enskri svítu, en í kjölfarið fylgdi umritun Rachmaninoffs á Bach og umritanir Liszt á verkum Wagners ásamt frumsömdum verkum Rachmaninoffs. Útsetningarnar á Wagner voru ótrúlega litríkar í höndum píanóleikarans. Efnisskrána geta annars áhugasamir skoðað hér.

http://kulturserver-berlin.de/home/konzerthausparser/home/konzerthausparser/G8_07_10_10_web.pdf

og heimsíðu Martins hér: http://www.martinstadtfeld.de/ auk þess sem finna má einhverja myndbúta á youtube.

Komin til Berlínar

Þá erum við hjónin komin til Berlínar, fyrsti dagur dvalarinnar langt liðinn og við búin að koma okkur vel fyrir í litlu íbúðinni. Í flugvélinni á leiðinni las ég tvær ágætar greinar í ISSTIP Journal, sem er blað alþjóðlegs félags sem rannsakar heilsuvandamál tónlistamanna. Önnur greinin var eftir finnska altsöngkonu og kennara sem skrifaði um hvernig söngvarar þyrftu að forðast óþarfa vöðvaspennu, og forðast meðvitaða stjórn á öndun, og hvernig hugur og líkami starfa saman. Líka um hvernig þeir starfa stundum ekki saman - það er að segja hvernig óæskilegar hugsanir og ofstýring getur fyrir skemmt fyrir söngvurum á sviði. "Einbeittu þér að því að ljóðinu og tónlistinni, láttu þau um að ná valdi á þér, og þú munt um leið ná valdi á áheyrendum" segir frúin!

Hin greinin var um vandamál píanóleikara, og þar kom Glenn Gould við sögu en ég var einmitt nýbúinn að sjá um hann kvikmynd á RIFF kvikmyndahatíðinni. Þar er sögð saga af því þegar píanóstillari Steinway fyrirtækisins klappaði kumpánlega á öxl píanóleikarans eftir að þeir höfðu eftir smárimmu orðið ásattir um létta áslátt flygils nokkurs. Herra Gould tók þetta ekki sem vingjarnlegt klapp, heldur ástæðu mikils sársauka í öxlum sem hrjáði hann skömmu síðar; hann lögsótti fyrirtækið og tókst að ná af því verulegum fjárhæðum! Hann var ekkert á því að breyta tækni eða hvernig hann sat við hljóðfærið - en að því er virðist skapaði hvort tveggja honum veruleg vandræði. Einnig var komið inná í greininni líkamleg viðbrögð streitu sem koma m.a. fram í munnþurrki, köldum fingrum og stundum svita sem geta verið verulega til trafala hjá taugaspenntum píanóleikarum, en hafi komið að góðu gagni i fornöld í frumskóginum. Ég hafði einmitt nýlega lesið að nauðgara hafi verið dæmt í hag vegna þess að fórnarlambið hafi ekki æpt og barist á móti.  Þar ku vera að verki gömul taugaviðbrögð, fórnarlambið frýs og æmtir hvorki né skræmti.  Það var mjög gott í frumskóginum þegar villidýr voru á sveimi  sem voru næm fyrir hreyfingu, en er ekki jafngott gagnvart nútíma villidýrum og dómstólum! Mikið er mannskepnan sein að þróast og aðlagast aðstæðum!

En Berlín tók á móti okkur með 15 gráðu hita og myrkri, og dóttir okkar með súkkulaði og rauðvíni! Í dag fórum við svo að skrá okkur á þýskunámskeið í Volkshochschule, en það fór ekki betur en svo að samkvæmt prófi vorum við svo góð (eða slök) að ekkert námskeið passaði okkur fyrr en í janúar! Þurfum að leita á önnur mið á morgun. Svo þarf að finna píanó...

Endurfundir

Mér tókst að finna þessa týndu yfirgefnu bloggsíðu sem aldrei var tekin í notkun.  Ef til vill ætti ég að nota hana til að skrifa fréttir frá Berlín þegar þar að kemur!